Şok Darbe İvmeölçer
İvmeölçer, titreşim ve şok testlerinde ürün üzerine yerleştirilerek ivme, hız ve yer değiştirme verilerini yüksek doğrulukla ölçen piezoelektrik veya MEMS tabanlı transdüserdir. Genel amaçlı, minyatür, yüksek sıcaklık, su geçirmez, şok/darbe ve yüksek hassasiyetli kategorilerde sunulan geniş ivmeölçer portföyü her test ortamına ve ölçüm gereksinimlerine uygun seçenek içermektedir.
Titreşim ölçümü, çalışan makine ve yapılardaki dinamik kuvvetlerin, rezonans frekanslarının ve yorulma hasarının erken tespit edilmesi için titreşim ve şok test süreçlerinin vazgeçilmez bir bileşenidir. ICP®, IEPE ve yük modlu piezoelektrik ilkelere dayanan ivmeölçerler, hız sensörleri ve kuvvet transdüserleriyle endüstriyel, savunma ve havacılık uygulamalarına özel hassas titreşim ölçümü çözümleri sunulmaktadır.
Şok testi, ürünlerin taşıma, kullanım ve çarpışma senaryolarında maruz kaldığı ani ivme yüklerinin kontrollü laboratuvar ortamında tekrar üretilmesini sağlar. MIL-STD-810H Metod 516 ve IEC 60068-2-27 standartlarına uygun yarı-sinüs, trapez ve testere dişi darbe profilleriyle gerçekleştirilen şok testi için mekanik şok makineleri, drop table ve pnömatik sistemler sunulmaktadır.
Hidrolik sarsıcı, büyük kütleli ve düşük frekanslı titreşim profillerinin simüle edilmesinde elektrodinamik sistemlerin ulaşamadığı yüksek kuvvet ve deplasmanı (100+ mm) sağlayan titreşim test ekipmanıdır. Tek eksenli ve çok eksenli MDOF konfigürasyonlarıyla sunulan hidrolik sarsıcı sistemleri otomotiv, raylı sistemler, savunma ve altyapı mühendisliği sektörlerine hitap etmektedir.
Titreşim testi, elektronik, savunma, otomotiv ve havacılık alanlarındaki ürünlerin gerçek dünya koşullarında güvenilirliğini MIL-STD-810H, IEC 60068 ve RTCA DO-160 standartlarına göre doğrulamak için uygulanan temel bir kalite güvence yöntemidir. Elektrodinamik sarsıcılar, hidrolik sarsıcılar ve çok eksenli sistemlerden oluşan kapsamlı portföyümüzle her ölçekte titreşim testi ihtiyacına çözüm sunulmaktadır.
Şok Darbe İvmeölçer — YMC 100/200 Serisi
1.000 g'dan 100.000 g'a Ölçüm Aralığıyla Yüksek Genlikli Geçici İvme Ölçümüne Özel PE ve IEPE Çıkışlı Şok İvmeölçer
YMC Serisi Şok Darbe İvmeölçer; patlayıcı çalışmalar, düşme ve darbe testi ile yüksek şiddetli geçici ivme ölçümü uygulamalarına özel olarak tasarlanmış yüksek rijitlikli, hızlı tepkili piezoelektrik ivmeölçer ailesidir. Ölçüm aralığı 1.000 g'dan 100.000 g'a uzanan modeller; kısa süreli, yüksek genlikli ivme darbelerini yüksek doğrulukla ölçer. Titanyum veya yüksek mukavemetli paslanmaz çelik gövde, kaynak contası ve entegre kablo tasarımı; bu sensörleri hem iç yüzey (strain) girişimine hem de mekanik hasara karşı dayanıklı kılar.
İvmeölçer kategorisindeki diğer ürünler: Genel Amaç İvmeölçer · Minyatür İvmeölçer · Yüksek Hassasiyet İvmeölçer · Endüstriyel İvmeölçer · Su Geçirmez İvmeölçer
Şok Darbe İvmeölçer Neden Kullanılır?
Düşme testi, piroternik çalışma ve patlama simülasyonu gibi uygulamalarda ivme tepesi birkaç milisaniyenin altında gerçekleşir ve genlik binlerce g'ı aşabilir. Standart genel amaçlı ivmeölçerler bu koşullar için tasarlanmamıştır; yüksek g değerlerinde mekanik olarak hasar görebilir ya da doğrusal olmayan bir çıkış üretebilir. Şok darbe ivmeölçer; yüksek rijitliği sayesinde geniş frekans bandında doğrusal kalır, aşırı yük (overload) koşullarında yapısal bütünlüğünü korur ve kısa süreli yüksek g darbelerini tekrarlanabilir biçimde ölçer.
Uçak acil iniş testleri, araç çarpışma testleri, balistik analizler ve ambalaj düşme testleri; şok darbe ivmeölçerin zorunlu olduğu uygulamaların başında gelir.
Şok Darbe İvmeölçer Nasıl Çalışır?
Şok darbe ivmeölçer, piezoelektrik seramik/shear (kayma modlu) sensing elemanına dayanır. Yüksek g ivmeye maruz kaldığında sensing elemanı; bu ivme ile orantılı elektrik yükü (PE modeller) veya gerilim sinyali (IEPE modeller) üretir.
PE (Yük Çıkışlı) Modeller: Harici yük amplifikatörüne bağlanarak çalışır. Yüksek sıcaklık toleransı, geniş ölçüm aralığı ve aşırı yük koşullarında düşük hasar riski sunar. YMC 222A, 211A, 212A ve 247A serisi bu kategoridedir.
IEPE (Entegre Elektronikli) Modeller: Sabit akım kaynağıyla beslenerek doğrudan gerilim çıkışı verir; uzun kablo mesafelerinde gürültü avantajı sağlar. YMC 121A, 122A, 111A ve 147A serisi bu kategoridedir.
Yüksek rijitlik (high stiffness) tasarımı; rezonans frekansını (40 kHz) artırır ve kullanılabilir ölçüm frekans bandını genişletir. Entegre kablo ve gövde kaynağı; mekanik darbe sırasında konnektör gevşemesini ve kablo kopmalarını önler.
Model Ailesi: PE ve IEPE Seçenekleri
PE Şok Darbe İvmeölçer
YMC 222A, 211A, 212A ve 247A serisi; yük çıkışlı şok ivmeölçer ailesidir. 222A02; ±5.000 g ölçüm aralığı ve entegre M5 kablosu ile genel şok uygulamaları için tercih edilir. 211A serisi ±10.000 g'dan ±100.000 g'a uzanan çok yüksek g aralıklarıyla piroternik ve patlayıcı çalışmalar için uygundur; titanyum gövde ve kaynak contası ile mühürlüdür. 212A serisi 20×20×15 mm boyutuyla yapısal test platformlarında ve yük dağılımının kritik olduğu düzeneklerde kullanılır.
IEPE Şok Darbe İvmeölçer
YMC 121A ve 122A serileri; hassasiyet seçenekleri 1, 2 ve 5 mV/g olan IEPE şok ivmeölçerlerdir. Üst (top) ve yan (side) konnektör alternatifleriyle farklı montaj geometrilerine uyum sağlar. 111A serisi titanyum gövde ve 0,10–0,50 mV/g hassasiyetiyle ±10.000–±50.000 g aralığındaki piroternik uygulamalara özeldir. 147A serisi ise daha büyük gövde boyutu (25,4×22×12 mm) ve 4 adet Φ3 deliği ile platform montajına uygun alternatif sunar.
Öne Çıkan Özellikler
1.000 g'dan 100.000 g'a Geniş Ölçüm Aralığı
PE modellerde ±5.000 g'dan ±100.000 g'a kadar uzanan geniş model yelpazesi; düşme testi, araç çarpışması ve patlayıcı çalışma gibi birbirinden farklı g seviyesi gereksinimlerini tek tedarikçi üzerinden karşılar.
Yüksek Rijitlik — 40 kHz Rezonans Frekansı
Yüksek rijitlikli sensing tasarımı; 40 kHz rezonans frekansıyla 10 kHz'e kadar kullanılabilir frekans bandı sağlar ve kısa süreli darbelerin (< 1 ms) doğru ölçümüne olanak tanır.
Entegre Kablo ve Kaynak Conta
Darbe anındaki mekanik şokun konnektörü gevşetme ya da vida bağlantısını bozma riskini ortadan kaldırmak için kablo sensör gövdesine entegre edilmiştir. Kaynak (welded) conta, epoksi conta yerine daha yüksek sızdırmazlık güvenilirliği sunar.
Titanyum Gövde (Seçili Modeller)
211A ve 111A serisi; titanyum gövdesiyle hem düşük ağırlık hem de yüksek mukavemet sunar. Titanyum, çeliğe kıyasla daha düşük akustik empedans farkı nedeniyle yapı ile sensör arasındaki mekanik bağı güçlendirir.
Gövde İzolasyonu (Seçili Modeller)
122A ve 111A serilerinde gövde izolasyonu (case isolation ≥10⁸ Ω) standart olarak bulunur; ortak toprak (common ground) paraziti riskini ortadan kaldırır.
Uygulama Alanları
Düşme ve Darbe Testi
IEC 60068-2-27 kapsamında ürün ve ambalaj sistemlerinin darbe dayanımının belirlenmesinde kullanılır. ±5.000 g aralığındaki 222A02 ve 121A01/02/05 serileri bu uygulamanın en yaygın modellerindendir.
Piroternik ve Patlayıcı Çalışmalar
Hava yastığı tetikleyicisi, piroteknik ayrıştırıcı ve savunma sektörü uygulamalarında 1.000 mV/g darbesi aşan ivme ölçümü için 211A ve 111A serileri (±50.000–±100.000 g) kullanılır.
Araç Çarpışma Güvenliği
Otomotiv bileşenlerinin ve kabin içi yapıların çarpışma testlerinde şok darbe ivmeölçer; kısa darbe süresindeki yüksek g tepkisini kayıt altına alır. FMVSS ve Euro NCAP test prosedürleriyle uyumlu ölçüm sağlar.
Askeri ve Savunma Ekipman Testi
MIL-STD-810G/H kapsamında silah sistemleri, mühimmat ve platform entegre elektronik ekipmanının şok testlerinde titanyum gövdeli 111A serisi tercih edilir.
Sismik ve Yapısal Etki Analizi
Köprü ve bina yapılarının ani etkilere (araç darbesi, deprem sarsıntısı) karşı yapısal tepkisinin ölçümünde 247A ve 147A serileri kullanılabilir.
Teknik Özellikler
PE Şok Darbe İvmeölçer (YMC 222A / 211A / 212A / 247A Serisi)
| Model | Hassasiyet (pC/g) | Ölçüm Aralığı (g pk) | Frekans Aralığı ±1dB (Hz) | Rezonans Frekansı (kHz) | Ağırlık (g) |
|---|---|---|---|---|---|
| YMC 222A02 | 1,8 | ±5.000 | – 10.000 | 40 | 10 |
| YMC 211A01 | 1,25 | ±10.000 | – 10.000 | 40 | 10 |
| YMC 211A02 | 0,65 | ±20.000 | – 10.000 | 40 | 10 |
| YMC 211A05 | 0,17 | ±50.000 | – 10.000 | 40 | 10 |
| YMC 211A10 | 0,13 | ±100.000 | – 10.000 | 40 | 10 |
| YMC 212A05 | 0,20 | ±5.000 | – 10.000 | 40 | 40 |
| YMC 247A01 | 1,0 | ±5.000 | – 8.000 | 30 | 40 |
| YMC 247A02 | 0,5 | ±10.000 | – 8.000 | 30 | 40 |
Sıcaklık: 222A02 ve 247A: –40 °C / +65 °C · 211A ve 212A: –40 °C / +85 °C. Gövde: 211A titanyum (kaynak conta), diğerleri yüksek mukavemetli paslanmaz çelik.
IEPE Şok Darbe İvmeölçer (YMC 121A / 122A / 111A / 147A Serisi)
| Model | Hassasiyet (mV/g) | Ölçüm Aralığı (g pk) | Frekans Aralığı ±1dB (Hz) | Rezonans Frekansı (kHz) | Ağırlık (g) |
|---|---|---|---|---|---|
| YMC 121A01 | 1 | ±5.000 | 1 – 10.000 | 40 | 10 |
| YMC 121A02 | 2 | ±2.500 | 1 – 10.000 | 40 | 10 |
| YMC 121A05 | 5 | ±1.000 | 1 – 10.000 | 40 | 12 |
| YMC 111A01 | 0,50 | ±10.000 | 1 – 10.000 | 40 | 10 |
| YMC 111A02 | 0,25 | ±20.000 | 1 – 10.000 | 40 | 10 |
| YMC 111A05 | 0,10 | ±50.000 | 1 – 10.000 | 40 | 10 |
| YMC 147A01 | 1,0 | ±5.000 | 1 – 8.000 | 30 | 40 |
| YMC 147A02 | 0,5 | ±10.000 | 1 – 8.000 | 30 | 40 |
122A serisi: 121A ile aynı performans, yan (side) konnektörlü versiyon. 111A: titanyum gövde, kaynak conta, –40~+70 °C. IEPE modeller tümü –40~+121 °C (111A ve 147A hariç: –40~+70 °C).
Sıkça Sorulan Sorular
Şok darbe ivmeölçer ile genel amaç ivmeölçer arasındaki fark nedir?
Şok darbe ivmeölçer; yüksek rijitlik, yüksek rezonans frekansı (40 kHz) ve geniş g ölçüm aralığı (1.000–100.000 g) ile kısa süreli yüksek genlikli darbe ölçümü için tasarlanmıştır. Genel amaç ivmeölçer ise daha geniş hassasiyet aralığı (10–1.200 pC/g veya 10–1.000 mV/g) ile düşük-orta g değerlerindeki titreşim ölçümüne odaklanır. Darbe testinde 500 g'ın üzerine çıkan uygulamalar şok darbe serisini gerektirir.
Entegre kablo neden standart konektör yerine tercih edilir?
Darbe anındaki mekanik yük; vidayla bağlı konnektörlerde gevşemeye ve anlık sinyal kesintisine yol açabilir. Entegre kablo gövdeyle tek parça olduğundan bu riski ortadan kaldırır. Özellikle ±10.000 g üzerindeki uygulamalarda entegre kablo standart hale gelmiştir.
211A (PE) ve 111A (IEPE) serisi arasında nasıl seçim yapmalıyım?
Her ikisi de titanyum gövde, kaynak conta ve 40 kHz rezonans frekansına sahiptir. Mevcut ölçüm cihazınız yük girişi (charge input) destekliyorsa ya da sıcaklık gereksinimleriniz +70 °C'yi aşıyorsa PE 211A tercih edilir. IEPE girişli (sabit akım beslemeli) bir ölçüm sisteminiz varsa 111A daha basit kablo altyapısı sunar.
Ölçüm aralığı nasıl seçilir?
Beklenen tepe ivme değerinin en az %20 üzerinde bir ölçüm aralığı seçilmesi önerilir; bu yaklaşım doğrusal olmama (non-linearity) ve sensör hasar riskini azaltır. Yüksek belirsizlikte geniş aralıklı modelden başlayıp daraltmak güvenli bir yaklaşımdır.
Hangi model benim ihtiyacıma uygun?
Beklenen tepe ivme değeri ve mevcut sinyal koşullandırma altyapısı (PE yük amplifikatörü veya IEPE sabit akım kaynağı) iki temel seçim kriteridir. Doğru model seçimi için uygulama mühendislerimizle iletişime geçebilirsiniz.
Çevresel test, ürünlerin sıcaklık, nem, termal şok, tuz sisi, güneş radyasyonu ve basınç gibi zorlu çevre koşullarına karşı dayanımını IEC 60068 ve MIL-STD-810H standartlarına göre doğrular. Klimatik kabinler, irtifa test sistemleri, batarya test kabinetleri ve vakum kurutma fırınlarını kapsayan geniş portföyümüzle savunma, otomotiv, elektronik ve medikal sektörlerinin her türlü çevresel test ihtiyacına eksiksiz çözüm sunulmaktadır.